YÖRÜKLER
Akdeniz sahillerinde kışlayıp, Anamas Yaylalarında yazlayan yürükler hakkında şu bilgiler elde edilmiştir: 1- Karahaculu (Anamaslu) Genel yaylak yeri: anamas yaylaları olup, şu aşiretlerden oluşmuştur. Kaldırıcılar, yaylak yeri: Yenişarbademli ilçesinin Elmahoşafı ve Kestel yaylaları. İskân yerleri Serik, Karataş civarı Hacıhamzalı, Yaylak Yeri: Yenişarbademli’nin Senitalanı ve Mezaralanı. İskân yerleri Serik Boğazok. Fettahlı, Yaylak Yeri: Yenişarbademli Dedegül Dağı ve Melikler mezarlığı. İskân yeri Akşehir-Başlar köyü. Sarı keçili, Yaylak Yeri: Anamas Üçkuyular. İskân yeri Şarkikaraağaç-Yeni köy. Sarıhabalı, Yaylak Yeri: Anamas-Aliefendi ve Çataloluk. İskân yeri Serik Sarıhabalı köyü ve Belkıs civarı. 2- Honamlı, Genel Yaylak yeri. Anamas ve Sultandağları olup, şu aşiretlerden oluşmuştur: Elekli-Hacıcelilli, Yaylak Yeri: Sultan dağı Ketenlik yaylası, iskân yeri Manavgat Bereket köyü ve Çolaklı civarı. Ötkünlü-Hacımemetli, Yaylak Yeri: Anamas Çiçeklidağı yöresi, yerleşim yeri Şarkikaraağaç Gedikli köyü. Karsavurdan-Adıgüzelli, Yaylak Yeri: Akşehir Ketenlik, iskân yeri Manavgat Taşağıl civarı. 3- Çoşlu, Yaylak Yeri: Anamas Üçkuyular, iskân yeri Antalya Kurşunlu ve Karaöz civarı. 4- Recepli Yaylak Yeri: Anamas Dokuzkuyular, iskân yeri Antalya Varsak civarı. 5- Saçıkaralı Yaylak Yeri: Şarkikaraağaç Fele Aşağı Kışla, iskân yeri Serik Deniztepesi ve Şarkikaraağaç-Yeniköy. 6- Kara Koyunlu, Yaylak Yeri: anamas-Çayıryaylası, iskân yeri Serik Tuzlaburnu. 7- Karaevli, Yaylak Yeri: Dedegül-Karagöl yöresi, iskân yeri Manavgat taşağıl Karaevli deresi. 8- Kötekli, Yaylak Yeri. Anamas Sarıidris Çatmalı, iskân yeri Serik Gebiz civarı. 9- Haytalar, Yaylak Yeri: Anamas Söbüova ve Sorkun yaylaları iskân yeri Antalya Aksu civarı. 10- Solaklı, Yaylak Yeri: Anamas Dumanlı, iskân yeri Beyşehir Yeniköy ve Manavgat Çakış köyü. 11-Tırtar, Yaylak Yeri: Şarkikaraağaç Yenicekale civarı, iskân yeri Şarkikaraağaç Yeniköy ve Yalvaç Tırtar köyleri. 12- Hacıheseli Yaylak Yeri: Anamas Çatmalı yaylası, iskân yeri Serik Gebiz civarı. 13- Eski yürük –Töngüçlü, Yaylak Yeri: Anamas yaylaları, iskân yeri, Teke yöresinde dağınık halde. Adı geçen aşiretlerin yerleşim biriminden maksat yoğun olan yerler ifade edilmiştir. Ayrıca münferit olarak başka yerlerde de iskan mevcuttur. Günümüzde yürüklük halâ devam etmesine rağmen eski göçebelik hayatını ve buna bağlı kültürlerini görmek mümkün değildir. Yörük yurtlarını gezdim dolaştım. Yürüklere gölgeler ve serinlik veren şu ormanlar. Kaynayan şu pınarlar. Fatiha bekleyen şu kabirler. Onların yokluğunun yasını tutuyor. Yere gömülü şu çadır kazıkları, Kuytuda kalmış sırımlı çarıkları, Yarı çürümüş şu yayık sırıkları, Sahibini arar gibi görüyorum. Ayrı düşen devenin bozlayışını, Derde düşen ananın ağlayışını, Aşka düşen aşıkın sızlayışını, Şu yurtlarda duyuyor gibi oluyorum. Yaylalarda yalnız kalan çam oluklar, Canlılara su veren eşme suluklar, Dolmuş, sazaklanmış kapalı kuyular, Yürüklüğe dargın gibi seziyorum. Bir mevsim yalnız kalan şu kabirler, Hasretle kendinden olanları bekler, Fatihalar ile buluşacak kâlpler, Kavuşmayı, göç dönüşünde görüyorum. Çadıra hasret. Bir yürük kızı Bademli’ye gelin gider. Çocukları olur. Halleri vakitleri yerindedir. Yerleşik düzene geçer ise de bir türlü çadır hayatını unutamaz. İlkbaharda sahillerden kalkıp da yaylalarda çadır kuracak anasını ve yakınlarını dört gözle bekler. Teslime adını taşıyan bu gelinin hasretini dile getiren şiirleri pek azı günümüze kadar gelmiştir. Benim, Rukiye adındaki kızından dinlediğim birkaç dörtlüğü şöyle: Kara çadır, yakın olsa yanıma Bu ayrılık kâr eyledi canıma Kara çadır, sana yayık kurayım Ayrılık zor imiş nasıl durayım Bizim alayımız, beylik alayı Konarız, göçeriz, dolayı dolayı Vay ellerin dağları Yarım yarım ayları Vay bizim dağlar Mendil gibi aylar Vay ellerin evleri Esmez ola yelleri Vay bizim evler Karlı dağın gülleri
Solaklı Yörükleri Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı Mehmet Sarı yörükleri şöyle anlattı
Yörüklüğün Türk milletinin ayrılamaz bir parçası olduğuna işaret eden Sarı, "Yörük eski Türk lehçelerinde Türkistan’da atılgan, gözü pek insanlara denirdi. Yörük, Türk adının otantik bir ismidir, bazılarının iddia ettiği gibi Yörük, Türk milletinden farklı etnik bir kimlik değildir" dedi.
Anadolu’yu Türk kılanların Orta Asya’dan göçen 24 Oğuz boyu olduğunu ifade eden Solaklı Yörükleri Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı Mehmet Sarı, "Bu vatanı hep birlikte kurduk. Kimimiz asırlar önce yerleşik düzene geçtik, kimimiz de hala kara çadırda yaşıyor. Yörüklük töresinde bozgunculuk ve nifak yoktur, devlete sadakatsizlik da yoktur" diye konuştu.
Yorum (1) |
Yorum Yaz
Kalıcı Bağlantı | Arkadaşına Gönder
Önceki Sayfa | : | Sonraki Sayfa